Zeyil, yürürlükteki bir poliçede yapılan değişikliğin resmî kaydıdır: plaka güncellemesi, teminat artışı, sigortalı değişikliği, iptal. Sigortacılıkta sık yapılan bir işlemdir; acente muhasebesinde ise en çok karıştırılan kalemdir.
Karışıklığın sebebi şu: zeyil çoğu zaman poliçenin üzerine yazılır ve orijinal kayıt kaybolur. Oysa zeyil ayrı tarihli bir satırdır. Prim farkı pozitif de olabilir negatif de; her iki durumda da komisyon farkı doğar ve bu fark zeyilin yapıldığı aya işlenmelidir. Poliçenin ilk kesildiği aya yazılırsa geçmiş ayın kârı bozulur ve mutabakat tutmaz.
İkinci sık hata, negatif primi görmezden gelmektir. İptal ve kısmi iade işlemleri eksi tutar üretir; muhasebe bu satırı kabul etmiyorsa rakamlar şişer. Acente defterinde negatif prim mümkün olmalıdır — gerçek hayatta oluyor.
Doğru kurulmuş bir sistemde akış şöyledir: zeyil kaydedilir, prim farkı hesaplanır, komisyon farkı otomatik doğar, şirket carisine tahakkuk olarak düşer ve mutabakat döneminde karşılığını bulur. Elle tutulan listede bu zincirin bir halkası mutlaka kopar.
Pratik ölçüt: ay sonunda 'bu komisyon nereden geldi' diye sorduğunuzda cevabı tek tıkla alabiliyorsanız defteriniz doğrudur. Alamıyorsanız zeyiller bir yere sızıyordur.
Tüm yazılar